Verschillend!

Prachtige kerken aan de kroatische zijde van Mostar! Er is een verschil tussen deze 2 kerken maar ik ben er nog niet helemaal uit wat het verschil juist is...

Dit zijn mijn vogelpiek partners: links zie je Vera (directrice van het centrum), in het midden staat de vriend des huizes en rechts zie je de broer van Vera en ook de eigenaar van het café!

Jullie vragen zich waarschijnlijk stillaan af hoe het nu eigenlijk zit met mijn project! Rustig aan mensen, we leven hier in Bosnië é… Polako! Iedere dag zijn er vergaderingen gepland met iemand van het centrum voor drugspreventie en telkens vertrek ik met een nieuwsgierig gevoel. ‘Zouden we vandaag over iets concreets praten? Zouden we beginnen met een werkschema op te stellen? Zouden we beginnen met enkele afspraken te maken?’
Gisteren en vandaag had ik een bijeenkomst met de directrice van het centrum: Vera! Na een misverstand wat de plaats van afspraak betreft, ontmoetten we elkaar (Robyn, Vera en ik) in een winkelcentrum. Het begint al goed om hieraan de definitie van vergadering te geven. Na een echte koffieklets in het bosnisch (want Vera kan geen letter engels) over het weer en het toerisme in Mostar en de verschillen tussen de Bosniërs/moslims – Kroaten/katholieken, zat ik nog steeds geboeid te wachten op informatie over mijn project! Plots staan de 2 dames recht en ze begeven zich naar de supermarkt!!! Eigenlijk vond ik dat nog een goed idee want ik moest toch nog enkele dingen kopen (maar ik had geen flauw idee wat dat mijn project had te maken). Nu, ik begin dus het mandje te vullen met vanalles wat ik nog nodig had om eens lekker te koken en wat voorraad in huis te hebben… We komen aan de kassa, ik haal mijn geld uit en Vera wordt kwaad. Om een lang verhaal kort te maken ben ik met een hele voorraad naar huis gegaan en heeft Vera alles voor mij betaald!!! Super!

Toen ik dacht dat ik alles al had gehad, vertrok Robyn en bleef ik alleen achter met een ‘niet engels sprekende’ Vera. Ze wilde mij een rondleiding geven in Mostar. Je kan je al voorstellen dat ik van haar toeristische gidsenuitleg niet veel begrepen heb! Na een dik uur wandelen stoppen we voor een café. Als ik het goed begreep moest dit het café van haar broer zijn. Ik ga binnen en ik zie twee oudere mannen aan een tafel zitten. Dit moest haar broer en een vriend zijn. Na een korte voorstelling beginnen ze allemaal ferm te lachen. Ik ben dat hier al gewoon. Je probeert je verstaanbaar te maken en dan moet je blijkbaar iets ongelooflijks stoms hebben gezegd tijdens je voorstelling. Het kan natuurlijk ook zijn dat er iemand gewoon een grapje maakte… Dat weet je hier nooit! Het beste is om gewoon een kleine glimlach op je gezicht te toveren ;-) En toen ik begon te realiseren hoe fantastisch vergaderen hier kan zijn, stond ik te vogelpieken (= pikada) met drie 55-plusers!! Ongelooflijk tot waar een vergadering kan leiden!

Tijdens dit hele avontuur heb ik ook ontdekt hoe verschillend Mostar is. Mensen spreken hier over ‘de andere kant’. Aan de ene kant van de brug leven de moslims (dit is ook de kant waar ik momenteel verblijf), gedecoreerd met tal van moskeeën, imamse gezangen, hier en daar een klein winkeltje waar je je kan voorzien in de basisbehoeften, bedelende roma’s, oude huisjes en o zo gezellig… Aan de andere kant van de brug leven de katholieken (Kroaten). Hier zegevieren de geluiden van de klokken in de kerk, grote boulevards en parken, mega grote shoppingcentra, grote complexen in heropbouw, sjieke opgetutte madammekes… Een echte cultuurshock door enkel en alleen de oude brug (stari most – mostar) over te steken!! Elke kant heeft zijn postkantoor, zijn scholen, zijn ziekenhuis,… vanalles bestaan er 2 versies!

De oorlog is nu 12 jaar voorbij, mensen proberen verder te gaan met hun leven en wonen bij en naast elkaar. Maar als je goed naar hen luistert, dan hoor je nog zoveel haat en woede en onbegrip. Ik heb nu al verschillende verhalen gehoord van de 3 kanten (Bosniërs, Serven en Kroaten). Verhalen over verlies van familie en vrienden, pijn, verdriet, honger, gruwelijke beelden op het slagveld,… en uiteindelijk spreekt iedereen over één en hetzelfde gevoel. Het zijn allemaal dezelfde verhalen die je hoort, ze komen alleen uit een verschillend mond dat vanuit een ander perspectief praat! Iedereen heeft afgezien van deze oorlog! En als puntje bij paaltje komt is iedereen gelijk! Iedereen is hier moordenaar en slachtoffer geweest…

Een rustig maar productief weekend...

Als je binnenkomt in het appartement is dit de gang. De eerste deur rechts is de badkamer. De tweede deur rechts is de keuken en de derde deur rechts is de living. De eerste deur links is het bureautje van Adam waar hij al zijn documenten en papieren bewaart voor zijn onderzoek (een echte zwijnestal), de tweede deur links is mijn kamer en de deur recht voor je is Adams slaapkamer...
Onze keuken!
De eetkamer met uitzicht op de Neretva...
De living met een hardwerkende Adam liggend in de zetel
En zo startte onze vrijdagavond gezellig met enkele hapjes en een drankje... Hoe de avond geëindigd is kan ik jullie jammer genoeg niet tonen!

Dit is onze badkamer. Maar ik heb al gemerkt dat de kwaliteit niet alles is en dat het redelijk donker is.
Dit is mijn kamer. Het stelt niet veel voor, maar ik heb een warm bed en als het nodig is, heb ik een plaats voor mezelf!
Dit is ons prachtig uitzicht vanop het terras... Geniet gewoon eventjes mee!!

Huihui,

Vrijdag had ik een tweede vergadering met de drugkliniek hier in Mostar waar ik mijn project zal doen. Zoals goede gewoonte hier werd er nogmaals niets concreets verteld. Het was een soort van ‘tweede’ kennismaking ;-) Nu, 1 ding is wel duidelijk, als ik hier wat zal willen bijleren op professioneel vlak dan moet ik zo snel mogelijk de taal leren. Anders kan ik onmogelijk therapieën en groepsgesprekken volgen.
Na het formele gesprek (waarin niets werd gezegd, uitgenomen enkele flauwe moppen die ik niet begreep) volgde er een koffietje in een sjiek hotel met enkele dokters. Na een half uur te zitten slurpen aan hete thee en stom rondkijkend wat die dokters allemaal tegen elkaar in een vreemde taal aan het zeggen waren, schrok ik plots op van enkele klanken die op engels moesten lijken… ‘What are your expectations of the project? What do you want to do here? What can we do for you?’ Ik dacht dat er een mirakel was gebeurd: eindelijk iemand die mij vroeg waar het project om ging en wat ik hier eigenlijk kwam doen. Dinsdag, morgen dus, hebben we nogmaals afgesproken; hopelijk om ditmaal iets concreets af te spreken. Ik zal in ieder geval gewapend met boeken en voorbereidend materiaal ten strijde gaan!

Na deze vergadering stond ik te popelen om te verhuizen! Ik heb maar 3 zakken bagage mee maar ze wegen gelijk lood en het regende pijpestelen! Dus moest ik een taxi vinden. Om een lang verhaal kort te maken. Mijn hele verhuis heeft meer dan een uur geduurd: het vinden van een taxi, het rondrijden in de stad tot de taxichauffeur mijn eerste verblijfplaats vond, het niet gereglementeerd parkeren van de auto, het ophalen van mijn bagage die van de 3de verdieping moest komen via de trappen, het rondrijden in de stad op zoek naar mijn tweede verblijfplaats en het netjes afzetten van mij en mijn bagage… Dit alles heeft mij 5 euro gekost! Ge kunt hier toch niet sukkelen é… Tis een batje!

Eindelijk aangekomen in mijn ‘welverdiende’ appartementje bij Adam! Ik ben wat salami en kaas en nootjes en wat fruit gaan halen naar de winkel om het wat gezellig te maken in mijn nieuwe stek… Algauw ging de bel: Robyn, mijn mentor, wilde weten hoe ik het maakte. Een uur later stonden Tory en Katie voor de deur (Robyn had hen blijkbaar uitgenodigd…)! Het werd allemaal heel gezellig tot de bel weer ging… Adam vond dat het er allemaal heel leuk aan toeging en dus had hij nog maar enkele amerikaanse vrienden van hem uitgenodigd… Ik was dus eindelijk gesetteld in Bosnië met de bedoeling om mij helemaal onder te dompelen in de bosnisch taal en cultuur… Nu zat ik wel niet aan tafel zeker met maar liefst 8 Amerikanen die probeerden om ter luidst hun zegje te doen…?? Ongelooflijk! Ik dacht dat dit alleen maar in de films bestond. Maar nee, geloof me, het is echte realiteit!!!

Rond 21u hoorde ik ze mompelen om nog iets te gaan eten… Oh mijn god, het kon niet waar zijn: een tweede mirakel op dezelfde dag werd geschied! Bij een vriendelijke uitnodiging om hen te vergezellen heb ik al even vriendelijk het aanbod geweigerd! Ge kunt niet geloven mensen hoe blij ik was om ne keer eventjes op mijn gemak, alleen in mijn nieuwe huisje te zijn… Een goeie vlaamse film vervolmaakte mijn vrijdagavond!

Zaterdag en zondag heb ik vooral mijn tijd in het appartement gespendeerd. Zaterdag ben ik fris opgestaan en gaan shoppen. Het was prachtig weer. De geur van groenten en fruit in het huis ontbrak me, ik vond dat de koelkast er iets gevulder mocht uitzien en dat de vloer een stevige poetsbeurt nodig had… Reden genoeg om mij in de shop helemaal te laten gaan! Na de huishoudelijke taken heb ik mij in de bosnische woorden –en andere taalboeken verdiept! Zoals ik al heb gezegd, hoe sneller ik kan spreken hoe sneller ik hier effectief ook iets kan doen! Ik wil mijn 9 maanden niet alleen doorbrengen met die fantastische, sympathieke amerikanen die alleen maar engels willen en kunnen praten. Enkel Robyn die hier al 3 jaar woont kan haar ‘vrouwtje’ staan in de lokale taal!

Van zodra ik meer details kan geven over mijn werkelijke project dan zal ik jullie daar zo snel mogelijk van op de hoogte brengen. Want het begint bij mij ook al echt te kriebelen om van start te gaan! Maar zoals ik al goed heb geleerd dat geduld een schone deugd is, kan ik die deugd hier alleen maar verder toepassen…

Even mostar(d) proeven??

Dit zijn enkele sfeerbeelden vanuit Mostar. Zoals jullie dus kunnen zien é, het is hier echt prachtig! Hopelijk kunnen jullie aan de hand van deze foto's een heel klein beetje begrijpen waarom ik dit land heb uitgekozen... De wonden na de oorlog zijn nog steeds te bespeuren maar wonden kunnen genezen. Het vraagt alleen wat tijd en geduld. En vooral mensen die de schoonheid van het land en de mensen zien naast deze wonden...

We hebben tijd... polako!!

Alles verloopt hier allemaal op een heel rustig tempo. Is het vandaag niet dan doen we het morgen wel. Tijd is hier een heel relatief begrip. Een afspraak om 11u betekent dat je zeker een half uur later mag toekomen en dan ben je nog op TIJD!

Hetzelfde geldt met het uur waarop wordt gegeten. Men eet hier wanneer men honger heeft. De restaurants of cafeetjes serveren de hele dag eten en niet alleen tussen 12 en 14... Eigenlijk wel handig moet ik zeggen.

Kan je geloven dat dit eigenlijk de grootste aanpassing voor mij is?? Niet de taal of het eten of de 3 verschillende religies... Ik die altijd mijn agenda bij de hand heb om mijn dag zo goed mogelijk te organiseren... Wel die agenda gebruik ik nu om interessante websites of emailadressen of nieuwe bosnische woorden in te noteren...

Ik ben er bij gevolg dan ook zeker van dat het begrip 'stress' hier weinig of niet voorkomt. De enigste plaats waar ik al enige stress heb ondervonden is in het verkeer. Niet dat er enige vormen van agressie in het verkeer te bespeuren zijn, maar de chauffeurs beginnen al te claxoneren wanneer ze 3 seconden ergens moeten wachten. Dus waag het niet wanneer de verkeerslichten op groen springen om met iets anders bezig te zijn. Het is de kunst om zo snel mogelijk te vertrekken anders krijg je een orkest claxonerende chauffeurs naar je hoofd geslingerd...

Ik las iets heel interessants ivm tijd op het blog van Elise. Ik kon het niet beter verwoorden. Daarom wil ik het hier citeren: 'Nu kan dit betoog gemakkelijk uitmonden in de volgende filosofisch-antropologische cultuurbeschouwing, dat 'tijd' een typisch Westers begrip is, dat enkel westerlingen 'hun tijd kunnen verspillen', of 'geen tijd' kunnen hebben. Want dat bij ons tijd meetbaar is, en kostbaar. In andere niet-westerse culturen is tijd een ander, minder kostbaar begrip, mensen hebben er bijgevolg alle tijd. Zoals een Afrikaan ooit zei: 'You have the watch, we have the time'.

Donderdag 8 november 2007: een bewogen dag...

Deze morgen had ik een afspraak met een organisatie 'Sunce' genaamd (= zon)... Dit is een organisatie die ontstaan is vanuit ouders die een gehandicapt kind hebben. Het is een plaats waar kinderen en volwassenen met een handicap terecht kunnen om er enkele activiteiten te doen... Ik mocht er vandaag een kijkje nemen... Het was echt een supertoffe ervaring. We hebben samen kerstkaarten met onze vingers geschilderd... Het was heel moeilijk om met die mensen te communiceren omdat iedereen er ten eerste bosnisch sprak en ten tweede omdat veel van die gasten een spraakgebrek hadden... Dus communicatie was zo goed als niet mogelijk!!! Maar ik ga er zeker nog eens een kijkje nemen in de toekomst. Misschien is er wel een samenwerking mogelijk tussen deze organisatie en mijn gastorganisatie? Misschien kunnen 'mijn ex-drugsverslaafden' iets betekenen voor deze mensen met een handicap?? Mijn gedachten slaan weer op hol!

In de namiddag ben ik een kijkje gaan nemen naar Adam's appartement!!! SUPER! Ongelooflijk! Ik had nog geen drie stappen binnen gezet of ik had al voor mezelf beslist dat ik daar de komende maand wilde leven: 3 slaapkamers, internet, warm water, een badkamer, een keuken en een zalige living met balkon met een fantastisch uitzicht op Mostar en de oude brug!!! MORGEN VERHUIS IK!!!

's Avonds vond er in Abrasevic een concert plaats. Damir Imamovic kwam er zingen. Het moet hier één of andere bekende sevdah ( = traditionele muziek) zanger zijn... Voor slechts 5 KM (=2.5€) kon ik al een ticketje krijgen... Geloof me mensen het was ZOOO mooi!!! De muziek heeft mij op die manier geraakt dat er één enkele traan over mijn gezicht rolde...

Ik heb een klein filmke kunnen maken, hopelijk kunnen jullie er iets van horen... Het liedje heet 'Sunce' (=zon) en vond ik heel toepasselijk voor de dag en ook omdat ik zot veel van haar hou... (het filmke zal voor een andere keer zijn; het lukt mij totaal niet...)

Woensdag 7 november 2007

Vandaag kreeg ik onverwachts de vraag of ik naar een persconferentie wilde gaan. Natuurlijk!! Het ging over een organisatie ‘Sunce’ die werkt met kinderen met ‘speciale’ noden (syndroom van Down, mentale en fysiek gehandicapte kinderen,…). Morgenochtend ga ik die organisatie gaan bezoeken. Na afloop van de conferentie had ik geen flauw idee waarover de discussies gingen en wat er was gezegd. Ik had ook totaal niet door dat ik naast één of andere minister van gezondheid zat (haha)! Het is zo moeilijk om die mensen hier te volgen é: die praten hier allemaal zo snel en ze zingen. Ik vergelijk ze met gehaaste limburgers…
Vanavond had ik een kort gesprek met de directrice van de organisatie waar ik ga werken rond drugspreventie… Amai, ik ga hier tegen de lamp lopen zu!!!! Het eerste dat ze zei was: ‘ik hoop dat je niet ontgoocheld zal worden als je niets met de gasten zal kunnen bereiken…’ Goeie start dacht ik bij mezelf…
Daarna gaf ze wat uitleg over de organisatie en wat voor mensen zo allemaal naar het centrum gaan… 70% van de jeugd hier gebruikt drugs. De jongsten zijn 12 jaar. Ze nemen alles wat goedkoop en te vinden is: ze gebruiken geen cocaïne of heroïne want dat is te duur. Ze gebruiken speed, allerlei soorten pillen, drinken goedkope wijn tot ze in coma gaan,… Het maakt niet uit zolang ze maar iets in hun aderen kunnen spuiten… Ze gebruiken ook iedere naald die kunnen vinden op straat met gevolg dat ze bijna allemaal aids hebben of lijden aan één of andere ziekte. De meesten zijn suïcidaal: ze hebben een laag zelfbeeld en hebben totaal geen toekomstperspectieven. Dus waarom zouden ze willen verder leven?
Ik zal dus mijn handen vol hebben met die gasten. Ik zal mij op de eerste plaats een beetje gedeisd houden en vooral luisteren wat ze te vertellen hebben en proberen om hun vertrouwen te winnen. Ik vrees dat ik dan pas iets met hen zal kunnen doen. Nu we zien wel, ik vind het in ieder geval heel interessant. Vrijdag heb ik een volgende afspraak met het centrum…
PS: mensen wees niet bang, ik zal voorzichtig zijn en ik word omringd door immens veel goeie begeleiders…

Maandag 5 november 2007 en dinsdag 6 november

Dit is mijn psychisch gestoorde huisbazin...
En haar 80 jarige dove moeder...

Mijn eerste avond in Mostar... MOSTAR = STARI MOST = oude brug
Dit is Robyn en zij wordt mijn mentor de komende maanden...
Dit zijn Adam en Tory tijdens ons avondje mixed meat...
Dit is Katie. Zij blijft ook hier in Mostar...

Na 1 uur stil te staan in de file kwam ik maandag aan in Mostar met reuzehonger. Armel (mijn mentor) had een kamer geregeld bij twee oude vrouwkes… De ene is doof en is 80 jaar de ander is haar dochter en lijkt te lijden aan één of andere psychische ziekte… Maar ze zijn heel vriendelijk! Alleen versta ik ze niet! Ze spreken niet alleen bosnisch, ze hebben ook geen tanden waardoor het voor mij nog moeilijker is om ze te begrijpen… (haha)

Na een lekkere lasagne die mijn maagje goed had gevuld had ik een afspraak met Armel. Na wat technische en praktische informatie stelde hij mij voor aan mijn ‘sociale’ mentor: Robin. Ze is Amerikaanse en is 27 en woont hier al 3 jaar in Mostar. Zij wordt verondersteld mij voor te stellen aan alle goeie cafés, leuke mensen, lekkere restaurants en andere leuke bezigheden…
Het duurde nog niet te lang of Tory en Katie kwamen erbij zitten: nog 2 amerikaanse vrijwilligsters… Geloof het of niet maar het is heel moeilijk om nog Kroaten en Bosniërs terug te vinden in Mostar met al die internationale vrijwilligers… (grapje natuurlijk). Het werd een leuke en boeiende avond.

Abrasevic is het jeugdcentrum hier waar een deel van mijn project zal doorgaan. Alles is nog heel vaag dus ik weet totaal nog niet wat ik hier concreet zal moeten doen. Het enigste dat ik weet is dat daar heel veel jonge mensen samen komen en dat daar het één en ander wordt georganiseerd qua muziek, kunst, cultuur, poëzie,… Dus ik vrees dat ik daar veel gesignaleerd zal worden…

Dinsdag 6 november 2007
Vandaag leerde ik een Canadees kennen. Zijn naam is Adam. Hij doet hier onderzoek in Brcko en Mostar. Vraag me niet welk onderzoek, maar ik denk dat het interessant is… ;-)

Armel stelde vandaag voor om een maand bij deze oude dames te blijven tot de andere vrijwilligers zullen aankomen… Vanaf december komen er 2 sloveneense, 1 tsjechische, enkele spaanse en 1 franse vrijwilliger bij. Dus ik moet wachten tot die hier zijn dan kunnen we een huis met zijn allen delen. Ik ben benieuwd hoe dat zal uitdraaien… Natuurlijk kunnen jullie je al voorstellen hoe mijn gezicht eruit zag toen Armel me dit voorstel deed??? Dus ben ik dan zelf maar op zoek gegaan naar een oplossing…

Na een mixed meat maaltijd vergezeld met enkele loza’s (sterken drank) met al die Amerikanen heb ik ervoor kunnen zorgen dat ik donderdag eens mag gaan kijken naar het appartement van Adam. Hij woont alleen in een mega groot huis met 3 aparte kamers, een keuken en badkamer en hij betaalt zich blauw… Dus misschien kan ik daar de komende maand verblijven??? EN… hij heeft internetaansluiting… Dat maakt dat ik heel wat werk voor mijn project van thuis uit zou kunnen doen.

Overdag is het hier echt heel warm! Ik loop hier gelijk nen toerist rond in mijn dikke, rode ski vest!!! (haha). ’s Avonds vriest het hier denk ik ofwel waait er een enorme koude wind door de straten…